Waarom zwangerschap zo eenzaam kan zijn (en wat eraan helpt)
Op haar nulmeting staat een drie. De vraag was: hoe eenzaam voel ik me soms, ook als ik niet alleen ben.
Ik kijk naar de rest van haar antwoorden. Ze heeft een partner bij wie ze zich veilig voelt, een negen zelfs. Een moeder met wie ze alles kan bespreken. Collega’s die haar steunen. Vriendinnen.
Gezien en gehoord voelen: een vijf.
En daarnaast schrijft ze de zin waar ik stil van word: ik weet niet zeker of ze me niet zien, of dat ik het zelf niet toelaat.
De cijfers zijn niet zacht
Amref Health Africa liet in 2025 onderzoek doen onder Nederlandse moeders. Ruim een kwart, 28 procent, voelde zich vaak eenzaam tijdens de zwangerschap of in de periode daarna.
Het cijfer dat me echt raakte staat een regel verder. 87 procent van die vrouwen ervaart steun van partner of familie. En meer dan de helft zegt erbij dat die steun niet genoeg was.
Lees dat nog een keer. Ze zijn omringd. Ze worden gesteund. En het is niet genoeg.
Uit hetzelfde onderzoek: 57 procent van de moeders had méér emotionele ondersteuning nodig gehad. En volgens het RIVM voelt ongeveer één op de tien Nederlandse vrouwen boven de vijftien zich sterk eenzaam, met de hoogste cijfers in de groep van 35 tot 44 jaar. Precies de leeftijd waarop veel vrouwen hun eerste kind krijgen.
Dit is geen persoonlijk probleem. Dit is een structureel gat.
Twee soorten eenzaamheid
Er is eenzaamheid omdat er niemand is. Die kennen we, die zien we, daar bestaan campagnes voor.
En er is de eenzaamheid van de vrouw met een volle agenda en een liefdevol huis, die aan tafel zit en zich niet bereikt voelt. Die tweede zit onder de radar, omdat aan de buitenkant alles klopt.
Bij de vrouwen die ik begeleid zie ik bijna altijd dezelfde combinatie. Ze scoren laag op zich gezien voelen. Er is genoeg liefde om hen heen. Er staat iets tussen hen en die liefde in.
Meestal is dat iets een gewoonte. De gewoonte om te geven, te regelen, te dragen. Ontvangen hebben ze nooit geoefend.
Ik schreef het tijdens die intake in de kantlijn en het bleef in mijn hoofd hangen: een gezonde vrouw vraagt in het westen niet om hulp. Zo hebben we het geleerd. Zelfredzaamheid als bewijs van gezondheid.
En dan komt er een periode waarin je het echt niet alleen kunt.
Waarom je partner het niet oplost
Hij houdt van je en hij doet zijn best. Hij staat er alleen naast en jij zit erin.
Je vriendinnen zonder kinderen begrijpen het nog niet. Je vriendinnen mét kinderen zijn twee jaar verder en hun herinnering vervaagt, want dat doet een moederbrein: het schuift het zware naar achteren zodat je het nog een keer wilt doen.
Blijft over: de verloskundige met twintig minuten en een bloeddrukmeter. En het internet, waar iedereen alles zeker weet.
Er is een observatie in de literatuur over postpartum depressie die me is bijgebleven. In culturen waar jonge moeders veel steun krijgen van hun omgeving komt het nauwelijks voor. Die vrouwen zijn niet sterker. Ze zijn niet alleen.
Wij hebben die kring afgeschaft en er een appgroep voor teruggegeven.
Wat wel werkt
Benoem het hardop, tegen één iemand. De zin is: ik voel me eenzaam, en dat heeft niets met jou te maken. Die tweede helft is belangrijk, anders gaat je partner zich verdedigen in plaats van luisteren.
Zoek vrouwen die er nú in zitten. Gelijktijdigheid maakt een kring een kring. Vrouwen die het al gehad hebben geven advies. Vrouwen die het tegelijk meemaken geven herkenning.
Vraag om iets concreets. Vaag om hulp vragen levert vaag medeleven op. Vraag om een specifieke woensdagavond, een specifieke maaltijd, een specifiek telefoontje.
Oefen ontvangen nu het nog laag inzet. Laat iemand deze week iets voor je doen zonder dat je iets terugdoet. Kijk wat er in je gebeurt. Dat ongemak is de spier die je gaat trainen.
Waarom Mama First een groep is
Ik had dit online kunnen zetten. Video’s, werkbladen, eigen tempo, veel goedkoper voor mij.
Ik doe het niet, want eenzaamheid is de grootste pijn en verbinding is de genezing. Dat leer je niet uit een video.
Module 2 heet Van eenzaam naar verbonden. Zes vrouwen, vier maanden, live themadagen in een kring met thee en verhalen die je nergens anders hoort. Start 21 september 2026.
Wil je voelen waar jij staat? Dat is waar het begint. De Mama First Check: 30 minuten, jij en ik, om te voelen waar je staat. Geen beslissing, gewoon een gesprek.https://app.newbornacademy.com/boeken/n7k2xq9a
Bronnen: Amref Health Africa Nederland (2025); RIVM, Monitor Mentale Gezondheid; Trimbos-instituut.
